Solar PPA คืออะไร ดีไหม เทียบกับซื้อระบบเอง สำหรับธุรกิจ 2569
ในสัญญาซื้อขายไฟฟ้าภาคเอกชน (private PPA) สำหรับโซลาร์ในไทย บริษัทพลังงานเป็นผู้ลงทุนค่าติดตั้ง 100% และขายไฟให้ธุรกิจในราคาต่ำกว่าค่าไฟปกติราว 10 ถึง 30% นาน 15 ถึง 20 ปี [1] การซื้อระบบเองมีต้นทุนราว 20 ถึง 30 ล้านบาทต่อ MW แต่ได้ผลประหยัดทั้งหมด ราว 5.45 ล้านบาทต่อปีสำหรับระบบ 1 MW ที่ใช้ไฟ 7 วันต่อสัปดาห์ เทียบกับราว 0.55 ถึง 1.64 ล้านบาทต่อปีภายใต้ PPA (คำนวณโดยเรา) [1][2] ธุรกิจที่มีเงินทุนและมีกำไรที่ต้องเสียภาษีมักได้ประโยชน์มากกว่าเมื่อซื้อเอง ส่วน PPA เหมาะกับธุรกิจที่ไม่ต้องการลงทุนหรือไม่ต้องการดูแลระบบเอง
สรุปสั้น
- Private PPA กระจุกตัวในห้างค้าปลีก ศูนย์กระจายสินค้าและคลังสินค้า และโรงงานขนาดใหญ่ ส่วนใหญ่เป็นโรงงานยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ในนิคมอุตสาหกรรม [1]
- กกพ. ออกใบอนุญาตโครงการโซลาร์ 479 โครงการ รวม 1,232.483 MW ช่วงปี 2567 ถึงพฤษภาคม 2569 ส่วนใหญ่ดำเนินการโดยบริษัทจัดการพลังงาน (ESCO) ผ่าน private PPA [1]
- เงื่อนไขทั่วไปของ PPA คือราคาต่ำกว่าค่าไฟปกติ 10 ถึง 30% นาน 15 ถึง 20 ปี โดยบริษัทพลังงานรับความเสี่ยงด้านการลงทุน [1]
- เอสไอเอส ดิสทริบิวชั่น เสนอ PPA ระยะ 15 ปี ดูแลระบบฟรีตลอดสัญญา และลดค่าไฟได้สูงสุด 30% [3]
- ใน private PPA ผู้ขายมักยังเป็นเจ้าของแผงและอินเวอร์เตอร์ (inverter) [4]
- เฉพาะเจ้าของระบบเท่านั้นที่ใช้สิทธิยกเว้นภาษีของ BOI จากเงินลงทุนได้ [5]
kWp คือกำลังผลิตสูงสุดของแผงโซลาร์ ส่วน kW คือขนาดของอินเวอร์เตอร์หรือขนาดระบบ
ทางเลือกไหนเหมาะกับธุรกิจแบบไหน
- มีเงินทุน มีกำไรที่ต้องเสียภาษี และเป็นเจ้าของหลังคานาน 20 ปีขึ้นไป: ซื้อเองและยื่นขอสิทธิ BOI [5]
- ต้องใช้เงินทุนกับธุรกิจหลัก หรือการอนุมัติลงทุนใช้เวลานาน: PPA ซึ่งไม่ต้องจ่ายเงินก้อนแรก [1]
- ไม่ต้องการดูแลระบบผลิตไฟเอง: PPA ซึ่งผู้ให้บริการมักดูแลระบบตลอดสัญญา [3]
- เช่าอาคารที่สัญญาเหลือน้อยกว่า 15 ปี: ไม่เหมาะทั้งสองทาง เว้นแต่ระยะ PPA ตรงกับสัญญาเช่า ให้ตรวจสัญญาเช่าก่อนเลือก [4]
เทียบ PPA กับการซื้อ โรงงาน 1 MW
| ประเด็น | Private PPA | ซื้อระบบเอง |
|---|---|---|
| จ่ายก้อนแรก | ไม่มี [1] | ราว 20 ถึง 30 ล้านบาทต่อ MW [1][2] |
| ราคาไฟโซลาร์ | ต่ำกว่าค่าไฟปกติ 10 ถึง 30% [1] | ต้นทุนระบบ หลังจากนั้นเกือบเป็นศูนย์ |
| ประหยัดต่อปี โรงงานเปิด 7 วัน (ล้านบาท) | ราว 0.55 ถึง 1.64 | ราว 5.45 ก่อนค่าดูแลและประกันภัย |
| ประหยัดตลอด 20 ปี ไม่คิดลด (ล้านบาท) | ราว 11 ถึง 33 | ราว 109 หักต้นทุนระบบ 20 ถึง 30 |
| เจ้าของอุปกรณ์ | ผู้ให้บริการ [4] | ธุรกิจ |
| การดูแลระบบ | โดยมากเป็นผู้ให้บริการ [3] | ธุรกิจ |
| สิทธิยกเว้นภาษีของ BOI | เป็นของผู้ลงทุน ไม่ใช่เจ้าของอาคาร | สูงสุด 50% ของเงินลงทุน ใช้หักภาษีเงินได้นิติบุคคล [5] |
| ระยะสัญญา | 15 ถึง 20 ปี [1] | ไม่มีสัญญาหลังติดตั้ง |
| ความเสี่ยงหลักของเจ้าของอาคาร | ข้อกำหนดซื้อขั้นต่ำ การยกเลิกก่อนกำหนด และการเข้าใช้หลังคา [4] | ผลผลิต การดูแล และความเสี่ยงของอุปกรณ์ |
สมมติฐานของแถวผลประหยัด: ผลิตไฟ 1,400 kWh (หน่วยไฟ) ต่อ kW ต่อปี ใกล้ค่า PVGIS ของชลบุรีที่ 1,440 kWh [6] ไฟวันธรรมดาคิดที่อัตรา TOU กิจการขนาดใหญ่ช่วง On Peak 4.1839 บาท และไฟวันหยุดคิดที่ Off Peak 2.6037 บาท บวกค่า Ft 16.23 สตางค์ต่อหน่วย [7][8] ใช้ไฟที่ผลิตได้ในโรงงานทั้งหมด ค่าไฟคงที่ และไม่คิดการเสื่อม (คำนวณโดยเรา) ผลจริงแตกต่างตามพื้นที่และสัญญา
แต่ละทางเด่นตรงไหน
PPA เปลี่ยนโซลาร์เป็นค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ไม่ต้องใช้เงินทุน และโดยมากเจ้าของอาคารไม่ต้องดูแลระบบ [1][3] บริษัทพลังงานกำลังสร้างพอร์ตขนาดใหญ่ GUNKUL รายงานโครงการ private PPA 754 โครงการ รวม 84.025 MW และ BCPG ซื้อโครงการบนหลังคา 32 โครงการ ขนาด 17.5 MW ที่ขายไฟแบบ private PPA มูลค่าไม่เกิน 211.6 ล้านบาท [9][10] ข้อแลกเปลี่ยนคือสัญญาระยะยาวและผลประหยัดที่น้อยกว่า
การซื้อเอง ได้มูลค่าเต็มของไฟทุกหน่วยที่ใช้ในโรงงานและได้สิทธิทางภาษี มาตรการโซลาร์ของ BOI ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล 3 ปีจากรายได้ของกิจการเดิม สูงสุด 50% ของเงินลงทุน [5] วิจัยกรุงศรีระบุระยะคืนทุนทั่วไป 3 ถึง 5 ปีสำหรับระบบธุรกิจตั้งแต่ 100 kW [2] ข้อแลกเปลี่ยนคือเงินทุน และความรับผิดชอบในการดูแลระบบ 25 ปี
สัญญา PPA ควรระบุอะไร
- สูตรราคา: ราคาคงที่ หรือส่วนลดจากค่าไฟของ กฟน. หรือ กฟภ. รวมหรือไม่รวม Ft ให้ขอตัวอย่างการคำนวณ
- ระยะสัญญาและเมื่อสิ้นสุด: ระบบโอนให้คุณ ซื้อคืนในราคาที่ระบุ หรือรื้อออก และใครเป็นผู้จ่าย
- การซื้อขั้นต่ำ: ต้องจ่ายค่าไฟที่ใช้ไม่ได้หรือไม่ เช่น ช่วงหยุดผลิต [4]
- หลังคาและอาคาร: ใครซ่อมความเสียหายของหลังคา สิทธิการเข้าพื้นที่ และจะเกิดอะไรขึ้นหากปรับปรุงหรือขายอาคาร [4]
- การยกเลิกก่อนกำหนด: ค่าใช้จ่ายรายปี และจะเกิดอะไรขึ้นหากผู้ให้บริการถูกขายกิจการหรือล้มเหลว
- ผลผลิต: การรับประกันผลผลิต และการชดเชยหากระบบผลิตได้ต่ำกว่าที่กำหนด
- ใบรับรอง: ใครเป็นเจ้าของใบรับรองพลังงานหมุนเวียน (REC) หากลูกค้าของคุณต้องการ
- กฎระเบียบ: สัญญาปรับอย่างไรเมื่อ กกพ. ออกกฎใหม่ ระบบที่ต่ำกว่า 1,000 kVA ได้รับยกเว้นใบอนุญาตผลิตไฟฟ้า แต่ต้องแจ้ง [4][11]
อ่านเพิ่ม: อันดับบริษัทติดตั้ง วิธีให้คะแนน โซลาร์โรงงานราคาต่อ MW ภาษีนิติบุคคลและ BOI เงินสด ผ่อน หรือติดฟรีสำหรับบ้าน และติดตามค่าไฟ
คำถามที่พบบ่อย
Solar PPA ในไทยคืออะไร
สัญญาซื้อขายไฟฟ้าภาคเอกชน ที่บริษัทพลังงานติดตั้งและเป็นเจ้าของระบบโซลาร์บนหลังคาของคุณ แล้วขายไฟให้คุณ เงื่อนไขทั่วไปในไทยคือราคาต่ำกว่าค่าไฟปกติ 10 ถึง 30% นาน 15 ถึง 20 ปี โดยบริษัทจ่ายค่าติดตั้งทั้งหมดและรับความเสี่ยงด้านการลงทุน
Solar PPA ดีกว่าซื้อระบบเองไหม
ขึ้นกับเงินทุนและสถานะภาษี สำหรับโรงงาน 1 MW ที่เปิด 7 วัน การซื้อเองประหยัดราว 5.45 ล้านบาทต่อปีหลังจ่าย 20 ถึง 30 ล้านบาทก่อน ส่วน PPA ประหยัดราว 0.55 ถึง 1.64 ล้านบาทต่อปีโดยไม่ต้องลงทุน บริษัทที่มีเงินทุนและกำไรที่ต้องเสียภาษีมักได้ผลดีกว่าเมื่อซื้อเอง
ภายใต้ PPA ใครดูแลระบบ
โดยมากเป็นผู้ให้บริการตลอดระยะสัญญา เช่น เอสไอเอส ดิสทริบิวชั่น เสนอการดูแลฟรีตลอดสัญญา 15 ปี ให้ตรวจสัญญาเรื่องความถี่การล้างแผง เวลาตอบสนองเมื่อระบบเสีย ใครซ่อมความเสียหายของหลังคาที่เกิดจากระบบ และต้องให้เจ้าหน้าที่ของผู้ให้บริการเข้าพื้นที่ได้ทุกเวลาหรือไม่
เมื่อสิ้นสุดสัญญา Solar PPA จะเป็นอย่างไร
ขึ้นกับสัญญา ทางเลือกทั่วไปคือโอนระบบให้เจ้าของอาคาร ซื้อคืนในราคาที่ระบุ หรือผู้ให้บริการรื้อออก เพราะผู้ให้บริการมักเป็นเจ้าของอุปกรณ์ ให้ขอทางเลือกเมื่อสิ้นสุดสัญญาและราคาซื้อคืนของแต่ละปีเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเซ็น และให้ระยะสัญญาตรงกับแผนการเช่าหรือการถือครองอาคาร
บ้านทำ Solar PPA ในไทยได้ไหม
พบน้อย private PPA ในไทยให้บริการห้างค้าปลีก คลังสินค้า และโรงงานเป็นหลัก สำหรับบ้าน โมเดล SolarPlus ของกสิกรไทยเคยติดตั้งให้ฟรีพร้อมส่วนลด 20% สำหรับไฟจากแผง ซึ่งประหยัดน้อยกว่าการเป็นเจ้าของระบบมาก ดูคู่มือเงินสด ผ่อน หรือติดฟรีสำหรับบ้านของเรา
สิทธิ BOI เป็นของเจ้าของอาคารภายใต้ PPA ไหม
ไม่ใช่ มาตรการโซลาร์ของ BOI ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลให้บริษัทที่ลงทุนในระบบ ภายใต้ PPA สิทธินี้จึงเป็นของผู้ให้บริการหากเข้าเงื่อนไข เจ้าของอาคารที่ต้องการสิทธิทางภาษีต้องเป็นเจ้าของระบบ ทั้งโดยซื้อเอง หรือซื้อคืนตามสัญญา
แหล่งข้อมูล
- ฐานเศรษฐกิจ: ข้อมูล กกพ. ใบอนุญาตโซลาร์ 479 โครงการ 1,232.483 MW ปี 2567 ถึงพฤษภาคม 2569 การลงทุนบนหลังคาราว 25 ถึง 30 ล้านบาทต่อ MW private PPA โดยบริษัทจัดการพลังงาน ลงทุน 100% ต่ำกว่าค่าไฟปกติ 10 ถึง 30% นาน 15 ถึง 20 ปี และกลุ่มธุรกิจหลัก. https://www.thansettakij.com/economy/energy/661797 เผยแพร่ 19 มิถุนายน 2569, อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- วิจัยกรุงศรี: ต้นทุนเชิงพาณิชย์และอุตสาหกรรม 20 ถึง 25 บาทต่อวัตต์ในปี 2566 และ 2567 คืนทุน 3 ถึง 5 ปีสำหรับระบบธุรกิจตั้งแต่ 100 kW. https://www.krungsri.com/en/research/research-intelligence/solar-rooftop-2-2025 เผยแพร่ 3 กันยายน 2568, อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- มิติหุ้น: เอสไอเอส ดิสทริบิวชั่น เสนอ private PPA ระยะ 15 ปี ดูแลฟรี ลดค่าไฟสูงสุด 30%. https://www.mitihoon.com/2025/07/24/562637/ เผยแพร่ 24 กรกฎาคม 2568, อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- Tilleke & Gibbins: 7 ประเด็นที่ควรดูในสัญญาซื้อขายไฟฟ้าภาคเอกชน กรรมสิทธิ์ สัญญาเช่า การซื้อขั้นต่ำ การชำระเงิน และกฎของ กกพ.. https://www.tilleke.com/insights/seven-things-look-your-private-power-purchase-agreement/ อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน: มาตรการยกระดับอุตสาหกรรม ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล 3 ปีสูงสุด 50% ของเงินลงทุนสำหรับบริษัทที่ได้รับการส่งเสริม. https://www.boi.go.th/th/smart_sustainable อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- European Commission JRC: PVGIS 5.3 ข้อมูล PVGIS-ERA5 ระบบ 1 kWp ความสูญเสีย 14% มุมเอียงที่เหมาะสม ชลบุรี (13.36, 100.98). https://re.jrc.ec.europa.eu/api/v5_3/PVcalc?lat=13.36&lon=100.98&peakpower=1&loss=14&outputformat=json&optimalangles=1 อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- กฟภ.: อัตราค่าไฟฟ้าตั้งแต่บิลเดือนพฤษภาคม 2566 ประเภท 3 และ 4 อัตรา TOU. https://www.pea.co.th/sites/default/files/documents/tariff/EN_Electricity_Tariffs_May_2023.pdf อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- ไทยโพสต์: กกพ. กำหนดค่า Ft งวดกันยายนถึงธันวาคม 2569 ที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย. https://www.thaipost.net/economy-news/1037295/ อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- GUNKUL: บริการ private PPA 754 โครงการ รวม 84.025 MW. https://www.gunkul.com/en/businesses/energy-business/private-ppa อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- ไทยพับลิก้า: BCPG ซื้อโครงการบนหลังคา 32 โครงการ 17.5 MW ที่ขายไฟแบบ private PPA มูลค่าไม่เกิน 211.6 ล้านบาท. https://thaipublica.org/?p=382138 อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569
- ไทยพับลิก้า: กกพ. ยกเว้นใบอนุญาตผลิตไฟฟ้าต่ำกว่า 1,000 kVA ระเบียบการแจ้งมีผลตั้งแต่ 4 เมษายน 2568. https://thaipublica.org/2025/05/erc15-05-2568/ เผยแพร่ 15 พฤษภาคม 2568, อ่านเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2569